De ziekte van Sjögren komt niet altijd alleen voor. Soms is het onderdeel van een groter geheel van aandoeningen, vooral andere auto-immuunziekten. 
Dit kan de diagnose en behandeling ingewikkelder maken. Hieronder leggen we uit welke andere ziekten vaak samen voorkomen met Sjögren en wat dat betekent.

Lymfeklierkanker (Non-Hodgkin lymfoom)

Bij ongeveer 5% van de mensen met Sjögren kan een vorm van lymfeklierkanker ontstaan. Dit heet Non-Hodgkin lymfoom, en meestal betreft het een minder agressieve vorm, ook wel MALT-lymfoom genoemd. Dit lymfoom ontstaat vaak in de speekselklieren en is een belangrijke reden waarom mensen met Sjögren goed gevolgd moeten worden door hun arts. → Kanker.nl: soorten Non-Hodgkin | → Hematon.nl: lymfeklierkanker

Welke andere ziekten kunnen samengaan voor bij de ziekte van Sjögren?

• Antifosfolipidensyndroom (APS): een aandoening die kan zorgen voor bloedstolling in bloedvaten en problemen tijdens zwangerschap. NVLE: wat is APS?
• Fibromyalgie: een ziekte die pijn, stijfheid en vermoeidheid veroorzaakt. → ReumaNederland: fibromyalgie

• Fenomeen van Raynaud: dit betekent dat de bloedvaten in de vingers en tenen bij kou of stress plotseling dichtknijpen. Hierdoor worden de vingers wit of blauw en kunnen ze pijnlijk aanvoelen. Ongeveer een derde van de mensen met Sjögren heeft last van deze aandoening. → Hartstichting over het fenomeen van Raynaud

• Interstitiële cystitis: een andere naam voor deze aandoening is blaaspijnsyndroom (BPS) IC/BPS is een chronische, goedaardige aandoening van de urineblaas die niet door bacteriën wordt veroorzaakt. Veel plassen, aandrang om te plassen en pijn in bekken of onderlichaam zijn typische klachten. → ICP – Interstitiële Cystitis Patiëntenvereniging

• Interstitiële longziekte: een aandoening waarbij het longweefsel ontstoken raakt of littekens vertoont. → Netwerk voor Interstitiële Longziekten (ILD)

• Mixed Connective Tissue Disease (MCTD): een ziekte met kenmerken van meerdere auto-immuunziekten, zoals lupus, reuma en sclerodermie. →   ReumaNederland: over MCTD

• Primaire Biliaire Cholangitis (PBC) Bij Primaire Biliaire Cholangitis (PBC) zijn de kleine galkanaaltjes in de lever chronisch ontstoken. Door deze ontstekingen gaan de galkanaaltjes steeds verder dichtzitten. Hierdoor kan de galvloeistof niet goed afgevoerd worden. Dit heet galstuwing.  De galstuwing kan ook beschadigingen aan de lever veroorzaken. → Primaire Biliaire Cholangitis

• Reumatoïde artritis (RA): een ziekte waarbij de gewrichten ontstoken en pijnlijk zijn. → ReumaNederland

• Nierziekten: zoals, renale tubulaire acidose (RTA) | Tubulo-Interstitiële nefritis (TIN) → Tubulaire nierziekten | Amsterdam UMC | → Tubulo-interstitiële nefritis | Nierstichting (TIN)

• Systemische lupus erythematodes (SLE, ook wel lupus genoemd): een ziekte die ontstekingen veroorzaakt in verschillende organen en weefsels. → NVLE (Nederlandse Vereniging voor Lupus en andere auto-immuunziekten)

• Sclerodermie: een aandoening waarbij de huid en organen verhard kunnen raken door ontstekingen in het bindweefsel. → ReumaNederland: systemische sclerose, sclerodermie

• Schildklieraandoeningen: Het immuunsysteem valt de schildklier aan, wat leidt tot een traag werkende schildklier (hypothyreoïdie of de ziekte van Hashimoto) of een snel werkende schildklier (hyperthyreoïde). Beide kunnen klachten geven die lijken op Sjögren, zoals vermoeidheid en droge huid. → Schildklier Organisatie Nederland

Waarom is dit belangrijk?

Als je Sjögren hebt, kan het zijn dat je ook klachten hebt die horen bij één van deze andere ziekten. Het is daarom belangrijk dat je arts deze meeneemt in het onderzoek en de behandeling. Soms is het nodig om meerdere specialisten te raadplegen, zoals een reumatoloog, een internist of een endocrinoloog (schildklierarts).

Meer informatie en ondersteuning

Wil je meer weten over de relatie tussen Sjögren en deze andere ziekten? Of zoek je ondersteuning bij het omgaan met meerdere aandoeningen tegelijk? Neem contact op met jouw zorgverlener of kijk op de volgende websites:

• Hematon.nl: lymfeklierkanker
• Kanker.nl: soorten Non-Hodgkin
• Hartstichting over het fenomeen van Raynaud
• ICP – Interstitiële Cystitis Patiëntenvereniging
• Longfonds.nl
• Meer informatie over Interstitiële longziekte
• Netwerk voor Interstitiële Longziekten (ILD)
• NVLE (Nederlandse Vereniging voor Lupus en andere auto-immuunziekten)
• Primaire Biliaire Cholangitis (PBC)
• ReumaNederland
• Schildklier Organisatie Nederland
• Tubulaire nierziekten | Amsterdam UMC (RTA)
• Tubulo-interstitiële nefritis | Nierstichting (TIN)

Veelgestelde vragen (FAQ): De ziekte van Sjögren en andere ziekten

5. Kan de ziekte van Sjögren samengaan met andere ziekten?
   Ja, Sjögren komt geregeld voor in combinatie met andere auto-immuunziekten, zoals reumatoïde artritis, lupus, sclerodermie, of nierziekten. Soms is Sjögren zelfs onderdeel van een groter geheel van aandoeningen.
   
   
6. Wat is Non-Hodgkin lymfoom en hoe hangt het samen met Sjögren?
   Non-Hodgkin lymfoom is een vorm van lymfeklierkanker. Ongeveer 5% van de mensen met Sjögren kan deze vorm van kanker ontwikkelen, meestal een minder agressieve variant genaamd MALT-lymfoom.
   
   
7. Heb ik een grotere kans op schildklierproblemen als ik Sjögren heb?
   Ja, mensen met Sjögren hebben vaker schildklieraandoeningen, zoals een te trage (hypothyreoïdie) of te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie).
   
   
8. Wat is het fenomeen van Raynaud?
   Bij Raynaud knijpen de bloedvaten in vingers en tenen bij kou of stress plotseling dicht. De huid wordt wit of blauw en er kan pijn ontstaan. Ongeveer een derde van de mensen met Sjögren heeft hier last van.
   
   
9. Waarom is het belangrijk om te weten of ik meerdere ziekten heb?
   Het weten van eventuele bijkomende ziekten helpt de arts bij het bepalen van de juiste behandeling en zorgt voor betere zorg op maat. Klachten van Sjögren kunnen overlappen met of veroorzaakt worden door andere aandoeningen. Het is daarom essentieel dat je arts hierop let bij onderzoek en behandeling, en dat er soms meerdere specialisten betrokken zijn.
   
   
10. Met welke specialisten kan ik contact opnemen als ik Sjögren en andere ziekten heb?
    Ja, het kan nodig zijn om verschillende specialisten te raadplegen, zoals een reumatoloog, internist of endocrinoloog, afhankelijk van je klachten en de betrokken organen.
    
    
11. Waar kan ik meer informatie en ondersteuning vinden?
    Voor meer informatie en hulp kun je terecht bij organisaties zoals ReumaNederland, NVLE, Hematon, Schildklier Organisatie Nederland en de Hartstichting.